Indexpage.nl
 

   
 

Outsider Kunst


In 1972 stelde Roger Cardinal de term Outsider Art voor, om zowel de Art Brut als Neuve Invention onder een noemer te vatten.

Diegenen die initieel als "Outsiders" golden waren dikwijls gekenmerkt in het ontbreken van enige relatie met de gevestigde kunstwereld, maar omdat de term Outsider Art commercieel aantrekkelijk is geworden, is de definitie ervan door de kunstmarkt "omgebogen".

Veel autodidacten, amateurs, e.d. willen graag als Outsider bekend zijn; het is juist het ontbreken van deze behoefte die de "echte" outsider van oorsprong kenmerkt.


Art Brut en Neuve Invention

Jean Dubuffet , ( met medewerking van o.a. André Breton ! ) gebruikte sinds 1945 de term Art Brut voor de werken die hij had verzameld.

De term "Art Brut" ( letterlijk "Ruwe Kunst" of Raw Art ) wordt gebruikt voor werken, die zijn gemaakt door mensen die niet beinvloed zijn door de kunstperceptie van de "buitenwereld".
Het zgn. mimetisme is weinig of niet van toepassing voor deze werken .
De makers halen hun inspiratie ( onderwerpen, keuze van materialen, manieren van schrijven, etc ) uit hun eigen "innerlijk" en niet uit clichés van de klassieke of contemporaine kunst.

Zie ook: Jean Dubuffet in zijn publicatie: "L’art brut préféré aux arts culturels", Galerie René Drouin, Paris, 1949." Here we are witnessing an artistic operation that is completely pure, raw, reinvented in all its phases by its author, based solely on his own impulses. Art, therefore, in which is manifested the sole function of invention, and not those, constantly seen in cultural art, of the chameleon and the monkey.

Men begreep al spoedig dat het erg moeilijk is om kunstenaars te vinden die absoluut geen contact met de "reguliere" maatschappij hebben, of er niet door beinvloed worden: hun werk valt dan qua uitvoering en intentie onder te brengen bij Art Brut, doch is niet geheel onder deze kwalificatie-norm te vatten.

In 1982 besloot Jean Dubuffet deze zgn. "Annex Collection"- werken onder te brengen onder de noemer "Neuve Invention"; het gaat dan om bijzondere en inventieve creaties (schilderijen, beelden, tekeningen, samengestelde werken) door kunstenaars die buiten het "gevestigde" kunstcircuit vallen.

Voorbeelden hiervan zijn b.v.: Gaston Chaissac 1910-1964, Rosemarie Koczy 1939-2007, Frederich Schroder-Sonnenstern 1892-1982.

 

Walter Morgenthaler

Walter Morgenthaler (1882-1965) was van 1913 tot 1920 psychiater in de "Irrenanstalt Waldau" in de buurt van Bern. Tijdens deze jaren begon Morgenthaler een klein "museum" dat op dat moment slechts toegankelijk was met een ladder. De kern van de collectie bestond uit de "werken" van patienten. Hij had deze werken in hun dossiers gevonden.
In zijn thesis "Übergänge zwischen Schreiben und Zeichnen bei Geisteskranken " (in: Schweizer Archiv für Neurologie und Psychiatrie, volume 2, issue 2, Zurich 1918, pag. 255 – 305) beschreef hij de analyse van een aantal van deze dossierbijlagen. Daarnaast begon hij een "archief" van deze tekeningen, etc. aan te leggen.

De collectie van het Psychiatrie-Museum Bern bestaat voor een groot gedeelte uit de door hem verzamelde objecten en afbeeldingen.
De verzameling is uitgegroeid tot duizenden afbeeldingen, collages, schilderstukken, enz.; ook zijn er honderden tekstbladen, waarvan een groot gedeelte in de Franse taal. Naast dit alles bevat de verzameling vele objecten, vervaardigd uit diverse materialen.

Met "Ein Geisteskranker als Künstler" schreef Morgenthaler in 1921 de eerst bekende monografie over een psychiatrische patiënt met groot beeldend talent, Adolf Wölfli.

Na de publicatie van Morgenthalers proefschrift begon Hans Prinzhorn, die kunsthistoricus en arts in Heidelberg was, rond 1919 materiaal voor zijn boek: "Bildnerei der Geisteskranken" te verzamelen. Het werk verscheen in 1922 en veroorzaakte veel ophef in de kunstenaarswereld.
Ook de zgn. Prinzhorncollectie is zeer uitgebreid.

Naast de reeds genoemde collecties zijn er nog diverse andere collecties aangelegd door artsen die in Waldau, etc. werkten; o.a. Hermann Rorschach (1884-1922).


 


Disclaimer en Privacy Statement    Contact

Creative Commons-Licentie